redoctobermsz

Kto szuka ten znajdzie, a kto nie chce szukać to nigdy nic nie znajdzie

Problem synoptyczny

9 komentarzy

Trzy spośród ewangelii kanonicznych – Mateusza, Marka i Łukasza – są określane mianem
synoptycznych (gr. συνοψις, synopsis: zestawienie, patrzenie razem, wspólnie) w starożytności były
nazywane somatycznymi (z gr.σῶμα soma – ciało).
Wspólność tych pism polega na zawartości fragmentów ewangelii między sobą. Łączy je
nie tylko podobieństwo tekstów, ale także kompozycji: działalność Jana Chrzciciela, chrzest Isusa,
działalność w Galilei, powrót do Jerozolimy ,męka, śmierć i zmartwychwstanie. Ewangelie
Synoptyczne opisują przy tym dwie wizyty Isusa w Jerozolimie.

466px-Relacje_pomiędzy_Ewangeliami_Synoptycznymi
Kwestia ta była od samego początku powodem debat nad przyczyną tego stanu rzeczy. W ich wyniku powstało wiele teorii, jak np. o nieznanym źródle tzw. „Q”, o wielu źródłach, proto-ewangeliach i inne.
Jedną z ciekawszych propozycji jest sformułowana przez ks. Andrzeja Kowalczyka, którą przedstawił w swojej książce „Geneza Ewangelii Marka” (str. 99-111)
”                                                                                                                                                                                        Według Bacona, Ewangelia Mateusza miała być nową Torą. Do tego samego wniosku doszli także między innymi: Kilpatrick, Davies, Burridge. J. Gnilka sądzi, że na pewno nie należy ona do starożytnego rodzaju literackiego „bios”.
Szczegółowa analiza porównawcza Ewangelii Mateusza z Heksateuchem wykazuje, że typologia Mojżesza i związana z nią typologia wyjścia oraz typologia Jozuego i podboju ziemi obiecanej przenika całą Ewangelię Mateusza, jej tematykę i strukturę do niemal najdrobniejszych szczegółów. Ewangelia Mateusza nie jest biografią Jezusa ani zbiorem legend, ale szczegółowo przemyślanym dziełem o Jezusie stojącym w ścisłej relacji do Heksateuchu.
(…)
Mateusz umieszcza w Ewangelii dwojakiego rodzaju podobieństwa Jezus – Mojżesz: podobieństwa rzeczowe i liczbowe. Przykładem tych pierwszych może być wspomniane już prześladowanie Dziecięcia Jezus przez Heroda, następnie Kazanie na Górze, w którym Jezus na górze, jak Bóg na górze Horeb, ogłasza prawo. Podobieństwa liczbowe polegają na tym, że Mateusz opowiada w swojej Ewangelii o pewnych wydarzeniach tyle razy, ile razy podobne wydarzenia są wspomniane w dziejach wyjścia w Pięcioksięgu lub w dziejach podboju ziemi obiecanej w księdze Jozuego.
(…)
Mowy Jezusa, które w dziele Mateusza stanowią odpowiednik zbiorów Prawa w Pięcioksięgu, w Ewangelii Marka są skrócone, co zaciera wyraźny w Pięcioksięgu i dziele Mateusza podział na bloki narracyjne i prawne, wreszcie kolejność perykop w Ewangelii Marka nie zawsze odpowiada kolejności podobnych perykop w Pięcioksięgu.
(…)
Mateusz był pod silnym wpływem typologii Wyjścia, Mojżesza i Jozuego, a swoje dzieło pisał w ścisłej relacji do Pięcioksięgu oraz w pewnej relacji do Księgi Jozuego. Miała to być nowa Tora i nowa Księga Jozuego – nowy Heksa-teuch. Mateusz w swoim dziele stara się wykazać, że „znaki i cuda” wyjścia powtarzają się w pewien sposób w życiu Jezusa, na Nim też spełniają się proroctwa mesjańskie. Mateusz w Pięcioksięgu szuka wzoru dla struktury i stylu swojego dzieła.

perykopy pralelne
Ryc. Z książki „Geneza Ewangelii Marka”; ks. Andrzej Kowalczyk
Taki wniosek sugeruje, że ewangelia Mateusza mogła być raczej celowo napisanym i przemyślanym dziełem, a w takim przypadku trudno doszukiwać się natchnienia. Przy okazji problemu synoptycznego niewyjaśnione jest też to, która ewangelia powstała jako pierwsza. Część badaczy skłania się ku ewangelii Mateusza, sugerując że Marek napisał swoją ewangelię na jej podstawie, pozostali twierdzą, że to ewangelia Marka była pierwsza i Mateusz miał ją niejako rozszerzyć. Niektóre teorie przypisują nawet pierwszeństwo tzw. proto-ewangelii Łukasza.
Problem pierwszeństwa jest nierozwiązny jednoznacznie aż do dzisiaj, a badacze tematu podają różne dowody świadczące za jedną lub drugą możliwością.

Najstarszym świadectwem pozabiblijnym o powstaniu Ewangelii jest fragment z dzieła Papiasza pt. „Wyjaśnienie mów Pana” pochodzący z lat 90-160  po Chrystusie przekazany przez Euzebiusza z Cezarei (ok. 230-339 po Chrystusie). Papiasz, biskup z Hierapolis, był słuchaczem Jana i towarzyszem Polikarpa. W przedmowie do swoich ksiąg twierdzi on, że zawarte w nich informacje  pochodzą od uczniów prezbiterów, którzy byli uczniami apostołów. Świadectwo o Ewangeliach Marka i Mateusza przypisuje jednak bezpośrednio prezbiterowi.                                                                                                                                 Następnym najstarszym świadectwem o powstaniu Ewangelii jest tekst  Justyna Męczennika (ok. 100-165 po Chrystusie) . W „Dialogu z Żydem Tryfonem” w rozdziałach 98-106 kilka razy cytuje cztery Ewangelie nazywając je „Pamiętnikami Apostołów i tych, którzy ich naśladowali”. Według niego także Mateusz zredagował swoją Ewangelię wśród Hebrajczyków w ich języku, w czasie gdy Piotr i Paweł nauczali w Rzymie i zakładali tam Kościół. Po ich śmierci Marek, uczeń i tłumacz Piotra, przekazał nam na piśmie to, co nauczał Piotr. Następnie Łukasz, towarzysz Pawła, spisał w księdze głoszoną przez niego Ewangelię”.                            Orygenes (ok. 185-253) i Augustyn twierdzili, że to ewangelia Mateusza powstała jako pierwsza, a Marka została napisana na jej podstawie.

Dobrym pytaniem jest jednak czy ewangelie synoptyczne będące przedmiotem dyskusji i teorii przez grubo ponad tysiąc lat są rzeczywiście natchnione?
Naiwność takie stwierdzenia wynika z poglądu, że wspólne elementy tych ewangelii świadczyłyby o natchnieniu ewangelii synoptycznych przez Ducha Świętego. O czym zatem świadczą nam różnice i sprzeczności między nimi? No właśnie.                                                                                                                   Po drugie, ewangelia Jana , będąc również ewangelią kanoniczną, jest tak diametralnie różna – w ok. 92% stanowi materiał inny od pozostałych ewangelii! – od reszty ewangelii kanonicznych. Czyżby znaczyło to, że nie jest natchniona przez Ducha Świętego?
Mamy zatem poważny problem. Stwierdzenie, że przy zależnościach między ewangeliami synoptycznymi nie było żadnej zależności między ich autorami jest oderwane od rzeczywistości.  Również sprzeczności jakie występują miedzy ewangeliami synoptycznymi nie świadczą na korzyść ich natchnienia. [temat sprzeczności będzie omówiony w oddzielnym artykule]

Już w pierwszych wiekach były spory między chrześcijanami odnośnie tego, która z ewangelii jest słuszna. Tak, mam na myśli, która jedna!
Bart D. Ehrman w swojej książce „Przeinaczanie Jezusa Kto i dlaczego zmieniał Biblię.”
Opisał właśnie tą sytuację następująco:

W często cytowanym fragmencie dzieła Przeciw herezjom Ireneusz pisze, iż nie wyłącznie Marcjon, ale też inni „heretycy” błędnie przyjmują, że tylko jedną spośród Ewangelii należy traktować jak Pismo.
I tak judeochrześ-cijanie, przekonani o ciągłej aktualności Prawa mojżeszowego, uznają jedynie Ewangelię Mateusza, odrzucający boskość Chrystusa akceptują Ewangelię Marka, dla Marcjona i jego zwolenników liczy się (pewien wariant) Ewangelii Łukasza, grupa gnostyków zaś, znana jako walentynianie, dopuszcza na przykład wyłącznie Ewangelię Jana.

Jak to jednak się stało, że przyjęto wszystkie te ewangelie, o które się przecież tak żywo
spierano? Bardzo ciekawe kryterium przedstawił inny z „ojców” Kościoła (Katolickiego) –Ireneusz.

Jest więc jasne, że nie ma więcej ani mniej, tylko te cztery Ewangelie. Ponieważ istnieją cztery strony świata, w których żyjemy, i cztery główne wiatry , a Kościół jest rozsiany po całym świecie, a dalej filarem i utwierdzeniem Kościoła jest Ewangelia i Duch życia, wobec tego Kościół ma cztery filary (Ireneusz z Lyonu, Adv. Haer. 3,11,8).

Nie ma to jak rzeczowa argumentacja :D. Czyli w dalszym ciągu nie mamy dobrych powodów dlaczego kontrowersyjne, synoptyczne ewangelie znalazły się w kanonie.

Wnioski
spory odnośnie poszczególnych ewangelii zawsze odnoszą się do ewangelii synoptycznych
(somatycznych–cielesnych), natomiast badacze nie odnoszą się do ewangelii Jana
badacze w ciągu kilkunastu ostatnich stuleci nie byli w stanie jednoznacznie wykazać, która
z ewangelii synoptycznych została napisana jako pierwsza
obecny kanon Nowego Testamentu został przeforsowany przez grupę chrześcijan
najbardziej liczną i przez to wpływową, przez to nie wszystkie jego pozycje są wiarygodne
(m.in. ze względu na obecność listów Pawła ewangelię Łukasza)
już w pierwszych wiekach były grupy chrześcijan uznające tylko ewangelię Jana, która
stanowi w ponad 90% materiał unikatowy
ewangelia Jana była w starożytności określana jako duchowa, a reszta ewangelii
kanonicznych jako cielesne, dzisiaj wspólne (synoptyczne)
za autentycznością ewangelii Jana przemawia fakt, że Jan otrzymał także w późniejszym
czasie Objawienie Chrystusa, poprzez Anioła – wskazuje na powiązanie tekstu ewangelii z
treścią Objawienia

ELAR

Materiały dla chętnych:
» Bart D. Ehrman; Przeinaczanie Jezusa Kto i dlaczego zmieniał Biblię
» ks. Andrzej Kowalczyk; GENEZA EWANGELII MARKA
» Daniel B. Wallace; The Synoptic Problem
» https://pl.wikipedia.org/wiki/Ewangelie_synoptyczne
» https://pl.wikipedia.org/wiki/Problem_synoptyczny

Reklamy

9 thoughts on “Problem synoptyczny

  1. Ja wolę ewangelie Jana,nie tylko dlatego,że jest niepowtarzalna,ale dlatego,że ma znaczny wpływ na świadomość i zmienia myślenie o świecie,zważywszy na fakt,że jego Objawienie jest profetyczne,a to uwiarygadnia bliskie relacje z Jezusem z Nazaretu.

  2. Dobrze ze ujrzał światło dzienne tzw. problem synoptyczny i teraz wiadomo co to są ewangelie synoptyczne. Kolejność ich istnienia opiera sie tylko i wyłącznie na tradycji kościelnej a nie na materiale dowodowym. Na logikę po co kilka ewangelii jak powinna byc tylko jedna a tak robi sie synoptycznymi sztuczny tłok ktory utrudnia zrozumienie Objawienia, usuwa sie w cień Stary Testament, robi się nową „Torę” z Kazania na Górze, sprzeczną z zasadami Starego Testamentu, bez jakichkolwiek podstaw dokonania tej zmiany Mat 5: 43-45. Do dzisiaj nie ma asa który by to wyjaśnił. W ewangelii Jana tego nie ma, bo nie ma takiej potrzeby bo prawo ST nadal obowiązuje a tylko nowe przykazanie dał swoim naśladowcom i to podkreślił Jana 13:35, a tego nijak nie zobaczysz na co dzień.

  3. Dzień dobry. Proszę się zapoznać z tym wszystkim co pewien Pan pisze na tym blogu:

    http://pytelrom.blox.pl/html/1310721,262146,14,15.html?3,2009

    Cytat:

    Zgodnie z owym wywyszeniem poganstwa nad nauke zydowskiego Jezusa wszystkie swieta ustanowione przez Boga dla Zydow zostaly zanegowane przez wczesne chrzescijanstwo. Szabat zostal zastapiony przez niedziele (dzien boga slonce) zas Pascha, ktora Jezus swietowal ze swymi uczniami zostala zastapiona przez swieto wiosennego slonca poswicone boginii Ostarze (Easter).

    Stworzenie swiata opisane w Biblii hebrajskiej zostalo zastapione stworzeniem przez filozoficznego logosa w ewangelii sw. Jana. W pismach Klemensa aleksandryjskiego znajdujemy taka oto uwage: “Ci ktorzy zyli wedlug Logosa byli naprawde chrzescijanami, choc byli uznawani za ateistow pokroju Sokratesa i Heraklita i im podobnych (Stromata, ks. I, rozdz. XIX).

    Proszę zwrócić uwagę na ten filozoficzny logos.

    • Dobry ten tekst o historii chrześcijaństwa, ciekawe jakie miał zródła ku temu, ale i tak ciekawy tekst:

      ” Konstantyn uznal za chrzescijanstwo nie nauke Jezusa wyznawana przez jego zydowskich zwolennikow, Ebionitow i Nazarejczykow, ktorych uznal za zaslepionych biblijna spuscizna religijna, ale nauki poganskich filozofow i poetow, ktorych pisma rzekomo objawialy sedno nauki Jezusa.

      Tych wczesnych chrzescijn Konstantyn potepil jako judaizantow i uznal za plage dla swego kosciola. Ich wiernosc nauce Biblii hebrajskiej uznana zostala za herezje. Z tego religijnego klimatu zrodzila sie pogarda dla Starego Testamentu, i do pewnego stopnia nawet dla Nowego Testamentu, ktore to uczucie znajdowalo trujaca pozywke w listach sw. Pawla.

      Co wiecej, wczesni uczniowie Jezusa unikali nazwy chrzescijanie, jako ze nazwa ta stosowana byla do wyznawcow greckich i rzymskich misteriow religijnych. Odmawiali takze nazywania Jezusa Chrystusem, poniewaz slowo to uzywane bylo jako nazwanie bostw wyznawanych przez oswieconych pogan.

      Konstantyn zmusil do milczenia wyznawcow Jezusa w czwartym wieku, poniewaz odmowili oni przyjecia religii cesarza.

  4. Natchnienie Ducha Bożego gwarantuje PRAWDĘ – jest opieczętowane Bożą mocą i nieomylne. Dlatego pytam, jaki duch podawał tak sprzeczne ze sobą i różniące się od siebie informacje w ewangeliach synoptycznych? Przecież wszyscy wiemy, że nie ma sprzecznych ze sobą prawd- prawda jest jedna!
    Rozumiem tych, którzy całym sercem bronią tych ewangelii – ponieważ uznanie ich za nienatchnione jest szokiem dla zwykłego człowieka, jednak wiemy, że Isus jest końcem wszystkiego na nim spełnia się proroctwo Daniela- on jest ostatnim Adamem. Nam potrzeba była apokalipsa, gdyż Isus głosił o Królestwie Bożym a nie o życiu Isusa. Niestety całe chrześcijaństwo tak bardzo skupia swoją uwagę na tej części NT iż ST i Apokalipsę traktują wyjątkowo po macoszemu.
    Powiem jak Daniel przez miesiąc czytajmy tylko ST ew. Jana i Apokalipsę – przekonajcie się sami jakiego wielkiego Ducha otrzymacie i jak wielkie poznanie do Was przyjdzie. Jan wprowadza nas do Apokalipsy – tłumaczy, że po odejściu Pana przyjdzie na świat ciemność, światło odejdzie a prawda zostanie powalona – i tak przez wieki było i jest.
    Ja nie rozumiem jednego – nie ma już tajemnicy ze nierządnicą – wielkim Babilonem jest KRK – nikt juz tu nie ma wątpliwości – jak można twierdzić że wielka nierządnica dostała Boze przyzwolenie i natchnienie – by ustalić to co najświętsze – czyli „nierządnica” ustaliła – to co święte – zadecydowała o tym co natchnione !!! Ludzie co jest z wami… !!!
    Przecież, to nierealne!! Niemożliwe!!!

    Wszystkim kłamcą i oszczercą mówię – Ja nie jestem Ewą i ja mogę tak samo jak Wy napisać, że bierzecie kasę od Hazbary !
    Człowiek, który kłamie nie może pochodzić od Boga !!!

    • Estero, piszesz: „Ja nie rozumiem jednego – nie ma już tajemnicy ze nierządnicą – wielkim Babilonem jest KRK – nikt juz tu nie ma wątpliwości – jak można twierdzić że wielka nierządnica dostała Boze przyzwolenie i natchnienie – by ustalić to co najświętsze – czyli “nierządnica” ustaliła – to co święte – zadecydowała o tym co natchnione !!! Ludzie co jest z wami… !!!
      Przecież, to nierealne!! Niemożliwe!!!”

      W związku z tym mam do Ciebie pytanie: Czy rozważyłaś to, że te same struktury, które w kanonie umieściły ewangelie Mateusza, Marka, Łukasza również umieściły ewangelię Jana, a nawet Objawienie?

      Skoro, te trzy ewangelie zostały w kanonie umieszczone przez tych złych, to jakim cudem znalazła się tam ewangelia Jana? Jeśli tylko ewangelia Jana jest pożyteczna – jak twierdzisz – to jaki był motyw tych złych struktur umieszczania jej w kanonie? Jak chcieli tak wszystko zafałszować, to powinni byli ją ukryć.

      I tak wychodzi, że wiesz o ewangelii Jana tylko dlatego, że została przez te struktury w kanonie umieszczona, struktury – które według Ciebie odpowiadają za zły kanon.

      • Wybacz że będę upierdliwy jak mucha , a co z moimi pytaniami z pierwszego arta?, uniknałeś ich jak ognia. Doczekam się?, Jak chcesz dyskutować to pierw odpowiedz na moje pytania z pierwszego arta w tym temacie.

    • Estero: to ze jesteś Esterą a nie ewą to ja wiem i na „monopolowym”, (forum zbawienie) tez doskonale wiedzą, ale bez bredni to tam nie mogą napisać ani jednego posta. To dlatego napisali że jesteś ewa bo im po prostu pasowało.Pewnie kierownik monopolowego poszedł już na rozlew z cysterny , bo szkoda już mu czasu na butelkowanie. Teraz monopolowy robi za warzywniak , ten ostatni miał swoją funkcję w temacie teocentryzmu. Ale im się coś pomyliło teraz to my rozdajemy karty.

  5. Przemyślę red, to Ci odpowiem. Niczego nie unikam, spokojnie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s